6 hình thức khởi nghiệp phổ biến (Steve Blank)

Bài viết này chia sẻ 6 hình thức khởi nghiệp phổ biến hiện nay được giới thiệu bởi Steve Blank.

Khởi nghiệp phong cách sống – Lifestyle startups

• Đây là mô hình khởi nghiệp đề cao phong cách sống và theo đuổi đam mê.
• Những nhà khởi nghiệp theo phong cách này thường sống cho chính bản thân họ, theo đuổi đam mê của chính mình.
• Hiện nay, có rất nhiều người trẻ theo đuổi sự nghiệp công việc tự do (Freelancer), đặc biệt trong các ngành như thiết kế, mỹ thuật, hội họa, lập trình…
• Những người trẻ này chính là đại diện cho mô hình khởi nghiệp theo phong cách sống và đam mê.
• Hiện nay có một công việc mới nổi lên chính là trở thành những người ảnh hưởng (influencer), các youtuber, tiktoker, những người quay lại clip và đăng lên mạng xã hội để kiếm tiền
• Ví dụ: Như trình bày ở trên, các youtuber như diepewpew hay các họa sỹ, nhạc sỹ tự do chính là điển hình của hình thức khởi nghiệp này.

Khởi nghiệp kinh doanh nhỏ/hộ gia đình – Small business startups

• Đây là mô hình khởi nghiệp rất phổ biến và nhiều nhất hiện nay.
• Ví dụ điển hình cho mô hình khởi nghiệp này chính là các cửa hàng tạp hóa nhỏ, các quán coffee, tiệm cắt tóc, nhà hàng…
• Những người tự kinh doanh chủ yếu không muốn làm thuê cho người khác, họ khởi nghiệp và vận hành doanh nghiệp với mục tiêu kiếm thu nhập nuôi sống gia đình.
• Họ không có ý tưởng về việc góp vốn và chia sẻ doanh thu.
• Doanh nghiệp có giới hạn về doanh thu và ít có khả năng mở rộng
• Nguồn tiền chính đến từ khoản tiết kiệm, vay ngân hàng hoặc mượn từ bạn bè, người thân.
• Ví dụ: Các nhà hàng, quán cơm, tiệm cắt tóc …

Khởi nghiệp có khả năng mở rộng – Scalable business startups

• Kiểu khởi nghiệp này khác biệt rất nhiều so với khởi nghiệp kiểu doanh nghiệp nhỏ, dù cả hai đều có bắt đầu khiêm tốn. 
• Khởi nghiệp có khả năng tăng trưởng nhắm đến mục tiêu cao hơn, họ tin rằng họ có thể thay đổi thế giới, và ví dụ rõ ràng nhất do khởi nghiệp kiểu này là Facebook, Grab, Uber, AirBnB… 
• Các doanh nghiệp này tập trung vào các concept đơn giản nhưng mạnh mẽ, và họ luôn tìm kiếm đầu tư để tăng tiền vốn cho ý tưởng của họ 
• Mục tiêu trở thành người dẫn đầu thị trường (market leader)
• Mặc dù số lượng ít, nhưng loại hình khởi nghiệp này thu hút mọi nguồn vốn mạo hiểm theo nguyên tắc: rủi ro tương đương với lợi nhuận.
• Các công ty như: VNG, Momo, Facebook, Google…

Khởi nghiệp có khả năng bán lại/chuyển nhượng – Buyable business startups

• Mục tiêu không phải là trở nên lớn mạnh hoặc mở rộng mà chỉ là nuôi dưỡng để bán lại cho các công ty lớn
• Kiểu startup này thường xuất hiện trong ngành ứng dụng web và di động. 
• Chi phí khởi nghiệp cho các dự án này ít hơn nhiều so với dạng truyền thống, có những doanh nghiệp thậm chí còn không tìm các nhà đầu tư mạo hiểm để đầu tư cho startup của mình.
• Ví dụ: Instagram -> bán cho Facebook (meta), vietnamm -> bán cho Baemin

Khởi nghiệp từ các công ty lớn – Large company startups

• Các công ty đều có các mức phát triển giới hạn, các vòng đời phát triển giới hạn (finite life cycle), đặc biệt là các công ty lớn khi phát triển rất nhanh, duy trì hàng năm trời, sẽ đến lúc phát triển chậm lại.
• Để duy trì sự phát triển, các công ty lớn đòi hỏi phải thành lập các công ty nhỏ với sứ mệnh nghiên cứu và phát triển, đổi mới sản phẩm
• Đổi mới sản phẩm bao gồm: 
  • Đa dạng hóa sản phẩm
  • Xây dựng, phát triển sản phẩm mới cho thị trường mới
• Ví dụ: Các công ty con chuyên nghiên cứu sâu 1 mảng công nghệ như Google Brain, VinAI

Khởi nghiệp hướng xã hội – Social startups

• Xây dựng với mục tiêu phát triển cộng đồng, khiến thế giới trở nên tốt đẹp
• Lợi nhuận không phải là mục tiêu chính
• Gọi vốn bằng việc gây quỹ
• Ví dụ: Quỹ cơm có thịt của Nhà Báo Trần Đăng Tuấn, các tổ chức vì môi trường như cleanupvietnam hay green vietnam…

Mỗi phong cách khởi nghiệp sẽ gắn liền với một phong cách doanh nhân.
Chúc các bạn đọc nhận định được phong cách của mình và lựa chọn hình thức khởi nghiệp phù hợp.